Chính sách thuế, lao động, đất đai mới từ năm 2026

Trong hành trình xây dựng và phát triển doanh nghiệp, việc nắm bắt kịp thời những thay đổi về chính sách, pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là chìa khóa để tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Mỗi quy định mới được ban hành đều mang trong mình những cơ hội và thách thức, đòi hỏi người lãnh đạo phải có tầm nhìn chiến lược để thích ứng và tận dụng. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế số và hội nhập sâu rộng như hiện nay, việc am hiểu các quy định về thuế, lao động, đất đai… trở thành nền tảng vững chắc cho mọi quyết định kinh doanh sáng suốt.

Những điểm mới nổi bật về thuế và chính sách tài chính từ năm 2026

Năm 2026 hứa hẹn mang đến nhiều thay đổi quan trọng, trực tiếp tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi doanh nghiệp, từ FDI đến hộ kinh doanh cá thể. Việc cập nhật và hiểu rõ những thay đổi này ngay từ bây giờ là vô cùng cần thiết.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi: Ưu đãi rõ ràng hơn

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) với nhiều điều chỉnh đáng chú ý. Một trong những thông tin được cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh đón nhận tích cực nhất chính là quy định về thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh.

Hộ kinh doanh có doanh thu đến 500 triệu đồng/năm không phải nộp thuế TNCN. Đây là chính sách hỗ trợ thiết thực, tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh siêu nhỏ, cá thể có thêm nguồn lực để tái đầu tư, ổn định và phát triển sản xuất.

Ngoài ra, Luật cũng rà soát, chỉnh lý nhiều nội dung khác như mức giảm trừ gia cảnh, thuế đối với chuyển nhượng vàng… nhằm bảo đảm công bằng, khuyến khích và phù hợp hơn với thực tế phát triển kinh tế – xã hội.

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn

Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 16/01/2026 đã bổ sung, sửa đổi một số điểm quan trọng so với Nghị định 125/2020/NĐ-CP trước đây. Doanh nghiệp cần lưu ý:

• Mở rộng và làm rõ khái niệm vi phạm: Nghị định mới làm rõ hơn các hành vi bị coi là vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, giúp doanh nghiệp dễ dàng nhận diện và tuân thủ.
• Bổ sung trường hợp bất khả kháng: Đây là điểm nhân văn, công nhận những trường hợp vi phạm do nguyên nhân khách quan không thể lường trước được, từ đó có hình thức xử lý phù hợp.
• Làm rõ đối tượng bị xử phạt: Quy định rõ ràng hơn về trách nhiệm của cá nhân, tổ chức liên quan trong các hành vi vi phạm, đảm bảo tính minh bạch.

Việc nắm rõ Nghị định này giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro, tránh những khoản phạt không đáng có do thiếu hiểu biết về quy định.

Hướng dẫn chi tiết thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó nêu rõ các khoản thu nhập chịu thuế TNDN. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc xác định chính xác các khoản thu nhập này là cơ sở để tính toán nghĩa vụ thuế, cũng như lập kế hoạch tài chính hiệu quả. Một số khoản thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, thu nhập từ nước ngoài… cần được đặc biệt lưu ý để tránh sai sót.

Các chính sách lao động, tiền lương có hiệu lực từ 2026

Chi phí nhân sự luôn là một trong những khoản chi lớn nhất của doanh nghiệp. Những thay đổi về chính sách lao động sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch ngân sách và quản trị nhân sự.

Mức lương tối thiểu vùng mới

Nghị định 293/2025/NĐ-CP do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc ký ban hành ngày 10/11/2025 chính thức quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, có hiệu lực từ 1/1/2026. Doanh nghiệp cần:

• Cập nhật ngay mức lương tối thiểu vùng mới để điều chỉnh hợp đồng lao động, thang bảng lương và các khoản phụ cấp liên quan.
• Tính toán lại các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế (dựa trên mức lương đóng), vì chúng thường được tính theo lương tối thiểu vùng.
• Lập kế hoạch tài chính cho năm 2026, dự trù khoản chi phí tăng thêm do điều chỉnh lương tối thiểu.

Việc tuân thủ đúng quy định về lương tối thiểu không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn thể hiện sự tôn trọng người lao động, góp phần xây dựng văn hóa doanh nghiệp tích cực và giữ chân nhân tài.

Điều chỉnh tuổi nghỉ hưu

Theo lộ trình, tuổi nghỉ hưu của người lao động tiếp tục được điều chỉnh tăng. Cụ thể:Năm 2025: Lao động nam là 61 tuổi 3 tháng, lao động nữ là 56 tuổi 8 tháng.Năm 2026: Lao động nam là 61 tuổi 6 tháng, lao động nữ là 57 tuổi.Doanh nghiệp cần lưu ý lộ trình này để có kế hoạch kế thừa nguồn nhân lực, đào tạo và bố trí công việc phù hợp, đảm bảo không bị gián đoạn khi nhân sự chủ chốt đến tuổi nghỉ hưu.

Chế độ thai sản mới theo Luật Dân số

Luật Dân số vừa được thông qua với một điểm mới đáng chú ý về chế độ thai sản: Khi sinh con thứ 2, phụ nữ được nghỉ 7 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Doanh nghiệp cần cập nhật ngay quy định này vào nội quy lao động và có kế hoạch bố trí công việc trong thời gian người lao động nghỉ chế độ, đảm bảo tuân thủ pháp luật và hỗ trợ tốt nhất cho nhân viên của mình.

Chính sách đất đai và chi phí kinh doanh

Mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích

Từ 1/1/2026, Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai chính thức có hiệu lực. Trong đó, quy định cụ thể mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển đất nông nghiệp sang đất ở. Đây là thông tin quan trọng đối với các doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng cơ sở sản xuất, xây dựng nhà xưởng, hoặc đầu tư vào bất động sản. Việc tính toán chính xác khoản chi phí này ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp lập dự toán đầu tư chính xác, tránh phát sinh ngoài dự kiến.

Giá điện và chi phí vận hành

Thông tư 60/2025/TT-BCT quy định về thực hiện giá bán điện, có hiệu lực từ ngày 2/12/2025, mang đến một số thay đổi:

• Quy định giá bán lẻ điện sinh hoạt và sản xuất: Doanh nghiệp cần nắm rõ biểu giá áp dụng cho cơ sở sản xuất của mình để dự toán chi phí điện năng – một khoản chi phí cố định quan trọng.
• Đối tượng bắt buộc áp dụng giá bán điện theo thời gian sử dụng trong ngày (giá 3 bậc): Một số đối tượng sử dụng điện lớn sẽ bắt buộc áp dụng hình thức này. Doanh nghiệp thuộc diện này cần có kế hoạch vận hành máy móc, sản xuất vào các khung giờ thấp điểm để tối ưu hóa chi phí.
• Quy định giá bán lẻ điện cho sạc xe điện: Phù hợp với xu hướng phát triển giao thông xanh, tạo cơ sở pháp lý cho việc kinh doanh dịch vụ sạc xe điện.

Lời khuyên chuyên gia: Ứng phó linh hoạt và tận dụng cơ hội

Trước một loạt các chính sách mới, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ và hộ kinh doanh, cần có chiến lược tiếp cận chủ động.

• Luôn cập nhật thông tin từ nguồn chính thống: Theo dõi Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn), Báo Điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn), và các cơ quan chuyên ngành như Bộ Tài chính, Bộ Lao động TB&XH.
• Rà soát và điều chỉnh các quy trình nội bộ: Ngay lập tức rà soát hợp đồng lao động, quy chế lương thưởng, quy trình kế toán thuế để điều chỉnh cho phù hợp với quy định mới trước khi chúng có hiệu lực.
• Tận dụng các chính sách hỗ trợ: Như chính sách miễn thuế TNCN cho hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng doanh thu, hãy xem đây là nguồn lực để tái đầu tư, nâng cao chất lượng sản phẩm/dịch vụ.
• Tham vấn chuyên gia: Đối với những thay đổi phức tạp về thuế TNDN, xử phạt thuế, hay chuyển đổi đất đai, việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia tư vấn tài chính, kế toán, thuế có kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ, áp dụng đúng và tránh rủi ro không đáng có.
• Lên kế hoạch tài chính dài hạn: Các thay đổi về lương tối thiểu, thuế… đều ảnh hưởng đến dòng tiền. Hãy lập kế hoạch tài chính cho năm 2026 và những năm tiếp theo, có tính đến các yếu tố này.

Hành trình kinh doanh chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng chính sự linh hoạt, chủ động học hỏi và tuân thủ pháp luật sẽ là la bàn vững chắc dẫn lối doanh nghiệp đi qua mọi biến động. Mỗi chính sách mới, bên cạnh những yêu cầu tuân thủ, luôn ẩn chứa những tín hiệu về định hướng phát triển của nền kinh tế và những cơ hội dành cho những ai biết nắm bắt. Thay vì xem chúng là gánh nặng, hãy trang bị cho mình kiến thức để biến chúng thành bước đệm vững chắc cho sự phát triển bền vững. Hãy tin rằng, việc minh bạch, đúng luật không chỉ giúp bạn an tâm kinh doanh mà còn xây dựng uy tín thương hiệu – tài sản vô giá trong thời đại cạnh tranh ngày nay.

Để luôn đồng hành và cập nhật kịp thời những thông tin, phân tích chuyên sâu về chính sách tài chính – kế toán – thuế mới nhất, bạn có thể theo dõi các kênh thông tin chính thống và tham khảo thêm góc nhìn từ các chuyên gia. Mọi thay đổi đều bắt đầu từ việc được trang bị đầy đủ thông tin.

Bạn hãy theo dõi các thông tin mới nhất và các tư vấn giá trị từ ConsultX tại website Công ty tư vấn ConsultX và Facebook ConsultX.

Nguồn tham khảo chính:

• Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn)
• Báo Điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn)
• Nghị định 310/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính thuế, hóa đ