Tin tài chính tuần: Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt

Trong một thế giới nơi tin tức kinh tế biến động từng giờ, từ những quyết định chính sách vĩ mô đến sự lên xuống của giá vàng, việc nắm bắt thông tin không chỉ là câu chuyện của các nhà đầu tư lớn. Đối với các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), hay hộ kinh doanh cá thể tại Việt Nam, những cơn sóng từ thị trường toàn cầu này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược nhập nguyên liệu, kế hoạch xuất khẩu, và cả sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Hãy cùng phân tích những điểm nóng trong tuần qua để rút ra bài học và cơ hội thực tế cho doanh nghiệp của bạn.

Chính sách thuế quan và cơ hội mở rộng thị trường

Một trong những thông tin gây chú ý nhất tuần này là việc Trung Quốc chính thức xóa bỏ thuế quan với 53 quốc gia châu Phi từ ngày 1/5. Động thái này không đơn thuần là một thỏa thuận thương mại, mà nó giống như một lời mở cửa cho một khu vực thị trường rộng lớn với hơn 1.4 tỷ dân.

Khi một nền kinh tế lớn như Trung Quốc dỡ bỏ rào cản thuế quan, nó tạo ra một hiệu ứng domino. Các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam cần nhìn nhận đây vừa là thách thức về cạnh tranh, nhưng quan trọng hơn là một cơ hội để học hỏi mô hình và tìm kiếm các đối tác trung gian. Thị trường châu Phi với nhu cầu đa dạng có thể là điểm đến lý tưởng cho hàng tiêu dùng, nông sản chế biến, hay vật liệu xây dựng của chúng ta.

Ngược lại, câu chuyện thuế quan giữa Mỹ và Canada lại là một bài học về rủi ro. Việc Hạ viện Mỹ nỗ lực ngăn Tổng thống Trump áp thuế nhập khẩu lên Canada cho thấy môi trường thương mại quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn. Điều này nhắc nhở các doanh nghiệp xuất khẩu của ta:

• Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu: Không nên phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất, dù đó là Mỹ, EU hay Trung Quốc.
• Theo dõi sát sao chính sách: Cần có bộ phận hoặc nguồn lực để cập nhật các thay đổi về thuế quan, quy định xuất nhập khẩu của thị trường mục tiêu.
• Chuẩn bị kịch bản dự phòng: Luôn có phương án B cho các hợp đồng lớn, bao gồm điều khoản về force majeure liên quan đến thay đổi chính sách thuế.

Biến động thị trường vàng & bài học về quản trị rủi ro tài chính

Giá vàng thế giới trong tuần qua thực sự là một “cuộc tàu lượn siêu tốc”, với những phiên tăng mạnh lên sát mốc 5.000 USD/ounce rồi lại lao dốc không kém. Nguyên nhân đến từ dữ liệu lạm phát Mỹ, hoạt động chốt lời, và cả việc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mua ròng vàng dự trữ tháng thứ 15 liên tiếp.

Điều này có ý nghĩa gì với doanh nghiệp?

Trước hết, vàng thường được xem như kênh trú ẩn an toàn. Việc PBOC kiên trì mua vào cho thấy các ngân hàng trung ương lớn đang dự trữ cho những bất ổn kinh tế tiềm tàng. Doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị có hoạt động xuất nhập khẩu, cũng nên có tư duy “dự trữ tài chính” tương tự.

• Quản lý dòng tiền chủ động: Đừng để toàn bộ vốn lưu động “nằm im” trong tài khoản tiền gửi lãi suất thấp. Cân nhắc phân bổ một phần nhỏ vào các công cụ an toàn, thanh khoản cao để bảo toàn giá trị trước biến động tỷ giá, lạm phát.
• Hiểu về chi phí đầu vào: Giá vàng và kim loại quý tăng ảnh hưởng trực tiếp đến ngành sản xuất trang sức, điện tử, và cả chi phí sản xuất huy chương Olympic như tin tức đã đề cập. Doanh nghiệp cần lường trước và đàm phán hợp đồng nguyên liệu dài hạn hoặc có cơ chế điều chỉnh giá phù hợp.

Mẹo nhỏ cho hộ kinh doanh: Nếu bạn kinh doanh vàng bạc đá quý, hãy luôn cập nhật giá thế giới và không bao giờ đặt cược một chiều. Chênh lệch mua-bán (spread) là nguồn thu an toàn hơn là việc trông chờ vào biến động giá lớn.

Lời khuyên: Luôn có tỷ lệ dự trữ tiền mặt nhất định (ví dụ: 10-20% vốn lưu động) để đối phó với biến động thị trường đột ngột và nắm bắt cơ hội mua nguyên liệu khi giá giảm sâu.

Bài học từ những “ông lớn” sa sút: Converse, Pizza Hut và Puma

Tin tức về việc Converse hụt hơi, Pizza Hut sa sút hay Puma trượt dài là những minh chứng sống động cho thấy không có thương hiệu nào là bất tử nếu không đổi mới.

• Converse: Phụ thuộc quá lâu vào dòng sản phẩm lõi (giày Chuck Taylor) mà chậm đổi mới thiết kế và chiến lược marketing phù hợp với giới trẻ hiện đại.
• Pizza Hut: Kém linh hoạt trong cạnh tranh về giá và mô hình cửa hàng, trong khi thị trường thức ăn nhanh biến chuyển chóng mặt.

Puma: Từng là “báo nhảy” nhưng đã mất vị thế, phải tìm đến đối tác từ Trung Quốc (Anta) để hỗ trợ.

Bài học rút ra cho SMEs và hộ kinh doanh là: “Đừng bao giờ ngủ quên trên chiến thắng”. Sản phẩm “best-seller” hôm nay có thể trở nên lỗi thời vào ngày mai. Hãy luôn dành một phần lợi nhuận cho nghiên cứu & phát triển (R&D), lắng nghe phản hồi khách hàng, và can đảm thử nghiệm những mô hình kinh doanh, kênh bán hàng mới (như livestream, social commerce).

Xu hướng xanh & trách nhiệm với môi trường: Từ “hóa chất vĩnh cửu” đến chính sách khí hậu

Câu chuyện Estée Lauder mất 14 tỷ đồng liên quan đến PFAS (“hóa chất vĩnh cửu”) và việc ông Trump hủy kết luận về mối nguy khí nhà kính là hai mặt của một vấn đề: áp lực về môi trường và phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, đây là hồi chuông cảnh tỉnh:

• Tuân thủ quy định về nguyên liệu: Các thị trường khó tính như Mỹ, EU ngày càng siết chặt quy định về hóa chất độc hại trong sản phẩm tiêu dùng. Việc kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào là bắt buộc nếu muốn xuất khẩu.
• Xu hướng “NetZero” là tất yếu: Dù chính sách có thể thay đổi theo nhiệm kỳ, nhưng xu hướng toàn cầu hướng tới giảm phát thải và kinh tế xanh là không thể đảo ngược. Doanh nghiệp áp dụng sớm các giải pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên liệu tái chế sẽ tạo được lợi thế cạnh tranh và hình ảnh đẹp trong mắt người tiêu dùng.

Lời khuyên thực tế: Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: phân loại rác tại văn phòng/xưởng sản xuất, tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển để tiết kiệm nhiên liệu, lựa chọn bao bì thân thiện môi trường. Những hành động này không chỉ tốt cho Trái Đất mà còn có thể giúp tiết kiệm chi phí đáng kể.

Kết: Ứng phó thông minh trong một thế giới đầy biến động

Nhìn lại những tin tức kinh tế tài chính sôi động trong tuần, chúng ta thấy một bức tranh toàn cầu đan xen giữa cơ hội và thách thức. Từ châu Phi mở cửa đến những biến động trên thị trường vàng, từ bài học xương máu của các tập đoàn lớn đến những đòi hỏi khắt khe về môi trường – tất cả đều mang đến những thông điệp quý giá cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Là một doanh nghiệp FDI, một SMEs hay một hộ kinh doanh cá thể, sức mạnh lớn nhất của chúng ta không nằm ở quy mô, mà nằm ở sự linh hoạt, khả năng thích ứng và sự chủ động nắm bắt thông tin. Việc tuân thủ các quy định về thuế, kế toán, môi trường không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà chính là nền tảng vững chắc để doanh nghiệp phát triển bền vững, tạo dựng niềm tin với đối tác và khách hàng.

Hãy xem mỗi biến động của thị trường thế giới như một cơ hội để học hỏi, điều chỉnh và vươn lên. Bằng cách xây dựng một nền tảng tài chính vững vàng, một chiến lược kinh doanh linh hoạt và một tinh thần trách nhiệm với xã hội, chắc chắn doanh nghiệp của bạn sẽ tìm được hướng đi thành công trong dòng chảy không ngừng của kinh tế toàn cầu.

Bạn hãy theo dõi các thông tin mới nhất và các tư vấn giá trị từ ConsultX tại website Công ty tư vấn ConsultX và Facebook ConsultX để luôn cập nhật những kiến thức và giải pháp tài chính – kế toán – thuế thiết thực, giúp hành trình kinh doanh của bạn thêm vững vàng.

Nguồn tham khảo: Tổng hợp và phân tích từ các tin tức kinh tế tài chính thế giới cập nhật ngày 11-12/02/2024 trên các hãng thông tấn quốc tế.