Cập nhật cách tính thuế TNCN mới từ năm 2026

Chào bạn,

Một năm mới lại bắt đầu, và cùng với những kế hoạch phát triển, mở rộng kinh doanh, chắc hẳn bạn cũng đang quan tâm đến những thay đổi trong chính sách thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và dòng tiền của doanh nghiệp mình. Đặc biệt, với các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp vừa và nhỏ hay hộ kinh doanh cá thể, việc nắm bắt kịp thời các quy định mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn là cách để tối ưu hóa quỹ lương, chăm lo tốt hơn cho đội ngũ nhân viên – nguồn lực quý giá nhất của mọi tổ chức.

Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng với việc áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới cùng biểu thuế lũy tiến được điều chỉnh. Những thay đổi này mang lại lợi ích thiết thực cho người lao động, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mới về cách tính, khấu trừ và quyết toán thuế đối với bộ phận kế toán, nhân sự. Bài viết này sẽ cùng bạn đi sâu tìm hiểu chi tiết, với hy vọng trở thành một cẩm nang hữu ích, giúp bạn và doanh nghiệp của mình bước vào năm tài chính mới thật vững vàng và chủ động.

Mức giảm trừ gia cảnh mới: Tin vui cho người lao động từ năm 2026

Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là sự điều chỉnh tăng mạnh mẽ về mức giảm trừ gia cảnh. Theo Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15, kể từ kỳ tính thuế năm 2026, chúng ta sẽ áp dụng mức giảm trừ mới như sau:

• Đối với bản thân người nộp thuế: Tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Đối với mỗi người phụ thuộc: Tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng/người.

Như vậy, mức giảm trừ đã được nâng lên khoảng 40%. Đây là một sự điều chỉnh tích cực, phản ánh chủ trương giảm gánh nặng thuế, tăng thu nhập thực tế cho người lao động trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Việc tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh không chỉ là một chính sách an sinh, mà còn là một động thái kích thích tiêu dùng nội địa, góp phần ổn định và phát triển kinh tế hộ gia đình. Đối với doanh nghiệp, đây là cơ sở để tính toán lại quỹ lương và chi phí thuế TNCN một cách chính xác.

Để bạn có cái nhìn trực quan hơn, dưới đây là bảng tham khảo về ngưỡng thu nhập phải nộp thuế sau khi đã áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới (đã bao gồm giảm trừ cho bản thân):

• Không có người phụ thuộc: Thu nhập trên 15,5 triệu đồng/tháng (Trên 186 triệu đồng/năm).
• 01 người phụ thuộc: Thu nhập trên 21,7 triệu đồng/tháng (Trên 260,4 triệu đồng/năm).
• 02 người phụ thuộc: Thu nhập trên 27,9 triệu đồng/tháng (Trên 334,8 triệu đồng/năm).

Lưu ý: Các mức thu nhập trên được xác định sau khi đã trừ các khoản được miễn thuế và các chi phí hợp lệ khác theo quy định.

Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế TNCN năm 2026

Cùng với mức giảm trừ gia cảnh mới, Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2025 cũng sẽ chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, các quy định về tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công đã được áp dụng ngay từ ngày 01/01/2026. Hãy cùng tôi làm rõ từng bước trong quy trình tính thuế mới này.

Công thức tổng quát tính thuế TNCN

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 8 Luật Thuế TNCN 2025, công thức tính thuế được xác định như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất (theo biểu thuế lũy tiến từng phần)

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng để có được con số “Thu nhập tính thuế”, chúng ta cần thực hiện một vài phép trừ quan trọng.

Xác định thu nhập tính thuế: Bước quan trọng không thể sai sót

Thu nhập tính thuế được xác định bằng công thức:

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế - Các khoản đóng góp bắt buộc - Các khoản giảm trừ

1. Tổng thu nhập chịu thuế bao gồm những gì? Đây là toàn bộ các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tương tự mà người lao động nhận được, bao gồm: lương chính, lương tháng thứ 13, tiền thưởng (trừ thưởng sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được miễn), phụ cấp (trừ các phụ cấp được miễn thuế), tiền làm thêm giờ, các lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền (như nhà ở, xe cộ, dịch vụ)…

Mẹo nhỏ cho doanh nghiệp: Hãy phân loại rõ ràng các khoản phụ cấp, trợ cấp ngay từ hợp đồng lao động và quy chế công ty. Việc này giúp kế toán dễ dàng xác định đâu là khoản chịu thuế, đâu là khoản được miễn thuế (như phụ cấp độc hại, phụ cấp thu hút, trợ cấp thôi việc…), tránh tính thuế sai dẫn đến rủi ro về sau.

Các khoản được trừ khi tính thuế TNCN năm 2026

Đây là phần giúp giảm trực tiếp thu nhập tính thuế, và năm 2026 có những điểm mới cần lưu ý:

• Các khoản đóng góp bắt buộc được trừ:
  • Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) theo tỷ lệ quy định.
  • Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp (nếu có).
  • Đóng góp vào quỹ hưu trí bổ sung, phí bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ (trong giới hạn pháp luật cho phép).
• Các khoản giảm trừ:
  • Giảm trừ gia cảnh: Như đã nêu ở trên (15,5 triệu đồng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/người phụ thuộc).
  • Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận.
  • Chi phí y tế, giáo dục, đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc (theo chứng từ hợp pháp).

Biểu thuế lũy tiến từng phần mới: Đơn giản hóa và giảm nhẹ gánh nặng

Một thay đổi đáng mừng khác là biểu thuế đã được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Biểu thuế mới áp dụng từ năm 2026 như sau:

• Bậc 1: Thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng (đến 120 triệu đồng/năm) – Thuế suất 5%.
• Bậc 2: Thu nhập tính thuế trên 10 đến 30 triệu đồng/tháng (trên 120 đến 360 triệu đồng/năm) – Thuế suất 10%.
• Bậc 3: Thu nhập tính thuế trên 30 đến 60 triệu đồng/tháng (trên 360 đến 720 triệu đồng/năm) – Thuế suất 20%.
• Bậc 4: Thu nhập tính thuế trên 60 đến 100 triệu đồng/tháng (trên 720 triệu đến 1,2 tỷ đồng/năm) – Thuế suất 30%.
• Bậc 5: Thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng (trên 1,2 tỷ đồng/năm) – Thuế suất 35%.

Việc giảm số bậc thuế và điều chỉnh ngưỡng thu nhập giúp việc tính toán trở nên đơn giản hơn, đồng thời thực sự giảm số thuế phải nộp cho đa số người lao động có thu nhập trung bình và cao.

Ví dụ minh họa cụ thể cách tính thuế TNCN năm 2026

Chúng ta cùng xem xét một tình huống thực tế để hiểu rõ hơn về cách áp dụng các quy định mới:

Tình huống: Chị Nguyễn Thị B làm việc tại một doanh nghiệp FDI, có tổng thu nhập trong tháng 1/2026 là 45 triệu đồng. Chị đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) với tổng tỷ lệ là 10.5%. Chị có 01 người con nhỏ đã đăng ký là người phụ thuộc. Hãy tính số thuế TNCN tạm nộp của chị B trong tháng.

Bước 1: Xác định thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế của chị B là: 45 triệu đồng.

Bước 2: Xác định các khoản được giảm trừ

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 15,5 triệu đồng.
• Giảm trừ cho 01 người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng.
• Các khoản bảo hiểm bắt buộc: 45 triệu x 10.5% = 4,725 triệu đồng.

Tổng các khoản được giảm trừ = 15,5 + 6,2 + 4,725 = 26,425 triệu đồng.

Bước 3: Xác định thu nhập tính thuế
Thu nhập tính thuế = 45 triệu – 26,425 triệu = 18,575 triệu đồng.

Bước 4: Tính số thuế TNCN phải nộp theo biểu thuế lũy tiến

• Bậc 1: Thu nhập đến 10 triệu, thuế suất 5%: 10 triệu x 5% = 0,5 triệu đồng.
• Bậc 2: Phần thu nhập trên 10 triệu đến 18,575 triệu (8,575 triệu), thuế suất 10%: 8,575 triệu x 10% = 0,8575 triệu đồng.

Bước 5: Tổng số thuế TNCN tạm nộp trong tháng
Tổng thuế phải nộp = 0,5 + 0,8575 = 1,3575 triệu đồng (làm tròn 1,358 triệu đồng).

Nếu so sánh với cách tính theo quy định cũ (mức giảm trừ thấp hơn và biểu thuế 7 bậc), số thuế chị B phải nộp đã được giảm đi đáng kể. Điều này cho thấy rõ tác động tích cực của chính sách mới lên thu nhập thực tế của người lao động.

Lời khuyên chuyên gia cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh

Để việc áp dụng các quy định mới về thuế TNCN được trơn tru và hiệu quả, tôi có một vài chia sẻ kinh nghiệm thực tế:

• Đối với Doanh nghiệp (FDI, SME):
  • Cập nhật ngay phần mềm tính lương: Đảm bảo hệ thống payroll của bạn đã được cập nhật đầy đủ mức giảm trừ mới (15,5 triệu và 6,2 triệu) và biểu thuế 5 bậc. Việc tính sai ngay từ đầu sẽ dẫn đến điều chỉnh phức tạp khi quyết toán cuối năm.
  • Rà soát hồ sơ người phụ thuộc: Khuyến khích và hỗ trợ nhân viên hoàn thiện hồ sơ đăng ký người phụ thuộc ngay từ đầu năm để họ được hưởng đầy đủ quyền lợi giảm trừ.
  • Phân loại thu nhập rõ ràng: Như đã đề cập, hãy minh bạch hóa các khoản phụ cấp, thưởng để tránh nhầm lẫn giữa khoản chịu thuế và miễn thuế.
• Đối với Hộ kinh doanh cá thể:
  • Hi