Hợp tác Trung – Pháp: Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam?

Trong một thế giới kinh tế đầy biến động, nơi những dòng chảy thương mại toàn cầu liên tục thay đổi hướng đi, việc tìm kiếm và nắm bắt những “xung lực mới” trở thành yếu tố sống còn cho sự phát triển bền vững. Gần đây, sự kiện ngoại giao cấp cao giữa hai nền kinh tế lớn là Trung Quốc và Pháp không chỉ là tin tức chính trị, mà còn là một tín hiệu đáng chú ý, mang đến những gợi mở quan trọng về môi trường kinh doanh quốc tế trong tương lai. Đối với các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), hay thậm chí là các hộ kinh doanh cá thể có định hướng xuất khẩu, hiểu rõ những chuyển động này sẽ giúp chúng ta chủ động hơn trong hành trình hội nhập và phát triển.

Từ ngoại giao đến kinh tế: Một trục hợp tác ổn định giữa các cường quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tới Trung Quốc vừa kết thúc đã để lại nhiều dấu ấn tích cực. Vượt ra khỏi khuôn khổ một chuyến công du thông thường, sự kiện này được giới quan sát đánh giá là nỗ lực chung nhằm củng cố đối thoại, khôi phục lòng tin và tìm kiếm những hướng hợp tác thực chất. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, căng thẳng địa chính trị đến những bất ổn kinh tế, việc hai quốc gia có tầm ảnh hưởng toàn cầu cùng ngồi lại và cam kết hợp tác là một tín hiệu đáng mừng.

“Quan hệ Trung Quốc – Pháp có thể trở thành mô hình hợp tác dựa trên trách nhiệm và bình đẳng, giúp quản lý các vấn đề quốc tế lớn theo cách có tính xây dựng hơn.” – Waref Kumayha, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Con đường tơ lụa tại Liban.

Kết quả cụ thể của chuyến thăm là hàng loạt tuyên bố chung trên các lĩnh vực then chốt: ứng phó biến đổi khí hậu, hợp tác năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, mở rộng trao đổi nông nghiệp – thực phẩm, và cải cách quản trị toàn cầu. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt chính trị, mà còn tạo ra một môi trường quốc tế dễ dự đoán hơn – yếu tố vô cùng quý giá đối với hoạt động đầu tư và kinh doanh xuyên biên giới.

Niềm tin chính trị – Nền tảng cho dòng chảy kinh tế ổn định

Giáo sư Herve Azoulay đã nhấn mạnh một điểm then chốt: giá trị lớn nhất của chuyến thăm là tái khẳng định niềm tin chính trị. Trong kinh doanh quốc tế, sự ổn định về chính sách và quan hệ ngoại giao là “mặt bằng” vững chắc để doanh nghiệp yên tâm lập kế hoạch dài hạn. Khi các nhà lãnh đạo thể hiện rõ cam kết hợp tác, cộng đồng doanh nghiệp hai bên sẽ có thêm động lực để mở rộng đầu tư, thiết lập quan hệ đối tác mới.

Động lực mới cho thương mại toàn cầu: Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt?

Vậy, những diễn biến này có liên quan gì đến doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các SMEs và hộ kinh doanh? Câu trả lời nằm ở sự dịch chuyển của các dòng thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.

1. Sự bổ sung lẫn nhau và cơ hội tham gia chuỗi giá trị

Chuyên gia Junyu Tan từ Coface chỉ ra rằng, hợp tác Trung – Pháp dựa trên sự bổ sung lẫn nhau: doanh nghiệp Pháp tiếp cận thị trường rộng lớn và chuỗi cung ứng hiệu quả của Trung Quốc, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc tận dụng công nghệ và thị trường chuyên sâu của châu Âu. Điều này tạo ra hai hiệu ứng tích cực:

• Chuỗi cung ứng đa dạng hơn: Các dự án hợp tác mới có thể hình thành những chuỗi cung ứng mới hoặc củng cố các chuỗi hiện có. Doanh nghiệp Việt Nam, với lợi thế về chi phí và vị trí địa lý, hoàn toàn có thể tìm cách tham gia vào các phân khúc phụ trợ, cung ứng nguyên liệu, hoặc linh kiện cho các dự án này.
• Tiêu chuẩn chất lượng được nâng cao: Hợp tác trong lĩnh vực công nghệ, nông nghiệp sạch sẽ thúc đẩy việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế cao hơn. Doanh nghiệp Việt nếu muốn xuất khẩu vào thị trường EU hoặc Trung Quốc, cần chủ động nâng cấp chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường, an toàn thực phẩm.

2. Tận dụng làn sóng xanh và bền vững

Một trọng tâm lớn trong hợp tác Trung – Pháp là ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Đây không còn là xu hướng, mà đang trở thành điều kiện tiên quyết để tham gia vào thị trường toàn cầu, đặc biệt là EU với các chính sách như “Thỏa thuận Xanh”.

• Doanh nghiệp sản xuất: Cần xem xét lại quy trình sản xuất, hướng tới sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải carbon. Điều này không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu từ đối tác quốc tế, mà còn có thể tiết kiệm chi phí lâu dài.
• Doanh nghiệp nông nghiệp, thực phẩm: Hợp tác nông nghiệp giữa hai nước mở ra cơ hội lớn cho nông sản sạch, hữu cơ của Việt Nam. Hãy đầu tư vào chứng nhận chất lượng (GlobalGAP, Organic…), truy xuất nguồn gốc để gia nhập chuỗi giá trị cao.

“Sự tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo hai nước tạo nên mối quan hệ mang tính xây dựng vào đúng thời điểm thế giới cần nhiều hơn những thông điệp tích cực.” – Chris Murphy, Tổng giám đốc Coface tại Hồng Kông.

3. Bài học về sự chủ động và thích ứng

Chuyến thăm này là một minh chứng cho thấy, ngay cả trong bối cảnh phức tạp, các quốc gia vẫn có thể chủ động tìm kiếm không gian hợp tác mới. Bài học cho doanh nghiệp Việt là:

• Không ngừng cập nhật thông tin: Theo dõi sát các hiệp định thương mại, chính sách mới của các thị trường trọng điểm như EU, Trung Quốc, Mỹ…
• Linh hoạt trong chiến lược: Sẵn sàng điều chỉnh mô hình kinh doanh, sản phẩm để phù hợp với các yêu cầu mới về xuất xứ, môi trường, kỹ thuật.
• Chuẩn bị nội lực về tài chính – kế toán: Khi tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu, yêu cầu về minh bạch tài chính, báo cáo thuế, và quản trị rủi ro tài chính là rất cao. Hãy xây dựng hệ thống kế toán chuyên nghiệp ngay từ bây giờ.

Hành trang tài chính – kế toán cho doanh nghiệp bước ra thế giới

Để nắm bắt cơ hội từ những “xung lực” thương mại mới, doanh nghiệp cần có một nền tảng tài chính – kế toán vững chắc. Dưới đây là một số lời khuyên thực tế:

1. Hiểu rõ và tuân thủ các quy định thuế quốc tế

Khi giao dịch xuyên biên giới, bạn sẽ đối mặt với các quy định về thuế giá trị gia tăng (VAT/GST), thuế thu nhập doanh nghiệp, các hiệp định tránh đánh thuế hai lần… Việc hiểu sai có thể dẫn đến rủi ro pháp lý và tổn thất tài chính.

• Mẹo nhỏ: Luôn lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ có giá trị pháp lý quốc tế (invoice commerciale, packing list, bill of lading…). Sử dụng phần mềm kế toán có hỗ trợ xuất hóa đơn điện tử theo chuẩn quốc tế.

2. Quản lý dòng tiền đa tiền tệ hiệu quả

Biến động tỷ giá là rủi ro lớn với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Cần có chiến lược quản lý ngoại hối phù hợp.

• Bí quyết: Cân nhắc sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá (forward contract, option) do ngân hàng cung cấp. Theo dõi sát biến động tỷ giá USD/EUR/CNY và lập kế hoạch thu chi ngoại tệ.

Gợi ý: Thiết lập một tỷ lệ "đệm" (buffer) khoảng 2-3% khi lập ngân sách cho các hợp đồng ngoại tệ để phòng ngừa rủi ro tỷ giá bất lợi.

3. Minh bạch hóa báo cáo tài chính

Các đối tác và nhà đầu tư quốc tế rất coi trọng tính minh bạch. Báo cáo tài chính được kiểm toán theo chuẩn mực quốc tế (IFRS hoặc VAS được công nhận) sẽ là “tấm vé thông hành” uy tín.

• Kinh nghiệm: Ngay từ khi quy mô còn nhỏ, hãy hình thành thói quen ghi chép sổ sách rõ ràng, tách bạch tài chính doanh nghiệp và cá nhân. Điều này sẽ vô cùng thuận lợi khi bạn cần kêu gọi vốn, hợp tác, hoặc bán hàng cho các tập đoàn lớn.

4. Tận dụng ưu đãi từ các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA)

Việt Nam là thành viên của nhiều FTA quan trọng (EVFTA với EU, CPTPP, RCEP…). Hãy tìm hiểu kỹ các quy tắc xuất xứ (Rules of Origin) để sản phẩm của bạn được hưởng thuế suất ưu đãi.

• Gợi ý hành động: Liên hệ với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) hoặc các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) mẫu EUR.1 cho xuất khẩu sang EU.

Thế giới kinh doanh luôn vận động không ngừng. Những sự kiện ngoại giao lớn như chuyến thăm giữa lãnh đạo Trung Quốc và Pháp là những cột mốc quan trọng, đánh dấu sự dịch chuyển của các dòng chảy thương mại và đầu tư toàn cầu. Thay vì bị động chờ đợi, các doanh nghiệp Việt Nam, dù lớn hay nhỏ, hãy xem đây là cơ hội để tự đánh giá, điều chỉnh và chuẩn bị sẵn sàng. Hãy bắt đầu từ việc củng cố “sức khỏe tài chính” nội tại, nâng cao năng lực quản trị, và luôn mở rộng tầm nhìn ra thế giới bên ngoài. Con đường hội nhập có thể nhiều thử thách, nhưng với sự chủ động, linh hoạt và một nền tảng vững chắc, chắc chắn chúng ta sẽ tìm thấy những “xung lực mới” cho chính sự phát triển của doanh nghiệp mình.

Để luôn cập nhật những phân tích chuyên sâu về chính sách thuế, tài chính quốc tế và các cơ hội kinh doanh mới nhất, bạn có thể theo dõi thông tin từ các nguồn uy tín. Nếu cần tư vấn cụ thể về các giải pháp tài chính – kế toán phù hợp với định hướng phát triển và xuất khẩu của doanh nghiệp, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết chia sẻ kinh nghiệm từ đội ngũ chuyên gia tại website của ConsultX hoặc trên fanpage của ConsultX.

Nguồn tham khảo chính:
– Bài viết “Trung Quốc – Pháp tìm ‘xung lực mới’ cho thương mại toàn cầu”, Báo Công Thương điện tử (Congthuong.vn), ngày 08/12/2025.
– Các nhận định từ chuyên gia được trích dẫn trong bài báo gốc.