Chính sách mới 2026: Cập nhật để doanh nghiệp phát triển bền vững

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nắm bắt kịp thời các chính sách mới của Chính phủ không chỉ là nghĩa vụ mà còn là chìa khóa then chốt giúp doanh nghiệp, từ FDI đến các hộ kinh doanh cá thể, vận hành trơn tru và tận dụng được các cơ hội phát triển. Mỗi thông báo, nghị định hay thông tư mới đều có thể mang đến những thay đổi đáng kể về mặt pháp lý, tài chính và chiến lược kinh doanh.

Điểm lại những chính sách mới nổi bật đầu năm 2026

Đầu năm 2026, Chính phủ đã ban hành và dự thảo một loạt các văn bản quan trọng, phản ánh định hướng cải cách thể chế, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Dưới đây là một số điểm đáng chú ý mà mọi doanh nghiệp cần lưu tâm.

Quy định mới về bảo hiểm thất nghiệp

Nghị định số 374/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp đã chính thức có hiệu lực. Đây là văn bản quan trọng điều chỉnh trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và nghĩa vụ của người sử dụng lao động.

• Điều chỉnh mức đóng: Doanh nghiệp cần cập nhật ngay mức đóng bảo hiểm thất nghiệp theo quy định mới để đảm bảo tính chính xác khi tính lương và thực hiện nghĩa vụ.
• Thủ tục hưởng chế độ: Quy trình, hồ sơ và điều kiện để người lao động hưởng bảo hiểm thất nghiệp có thể được điều chỉnh. Bộ phận nhân sự cần nắm rõ để tư vấn cho nhân viên khi cần thiết.

Việc tuân thủ chính xác các quy định về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý, mà còn xây dựng hình ảnh một nơi làm việc có trách nhiệm, từ đó thu hút và giữ chân nhân tài.

Tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đầu tư

Chính phủ đang rất quyết liệt trong việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm. Thông báo kết luận số 8/TB-VPCP ngày 06/01/2026 về các dự án tại Cần Thơ, An Giang, Cà Mau và Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP về xử lý khó khăn trong đấu giá đất là minh chứng rõ ràng.

• Tăng mức đặt cọc đấu giá đất: Mức đặt cọc có thể lên đến 50% giá khởi điểm, điều này đòi hỏi nhà đầu tư cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về dòng tiền khi tham gia đấu giá.
• Cơ chế đặc thù cho dự án BT chuyển tiếp: Dự thảo Nghị quyết về cơ chế tháo gỡ cho dự án BT chuyển tiếp hứa hẹn mang lại luồng gió mới, giúp các dự án tồn đọng lâu năm có cơ hội được xử lý dứt điểm. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng cần theo dõi sát sao.

Định hướng phát triển kinh tế số và chuyển đổi số

Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ 3 một lần nữa khẳng định đây là ưu tiên hàng đầu. Các doanh nghiệp, đặc biệt là SME, cần xem chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để tồn tại và cạnh tranh.

• Số hóa trong quản lý: Như chỉ đạo về việc “đẩy mạnh số hóa trong giám sát tàu cá”, xu hướng áp dụng công nghệ vào quản lý, giám sát hoạt động sẽ ngày càng mạnh mẽ ở mọi ngành nghề.
• Dịch vụ công trực tuyến: Việc sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia để thực hiện thủ tục hành chính sẽ ngày càng trở nên phổ biến và được khuyến khích. Doanh nghiệp nên thành thạo kênh này để tiết kiệm thời gian và chi phí.

Những lĩnh vực chính sách khác cần quan tâm

Chính sách thuế và phí

Bên cạnh những thay đổi lớn, các điều chỉnh về thuế, phí, lệ phí cũng liên tục được cập nhật, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất kinh doanh.

• Thuế tiêu thụ đặc biệt: Quy định mới về thuế tiêu thụ đặc biệt có thể điều chỉnh đối tượng chịu thuế, mức thuế suất. Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mặt hàng như rượu, bia, thuốc lá, xe ô tô… cần đặc biệt lưu ý.
• Phí, lệ phí tại cảng, bến thủy nội địa: Dự thảo Thông tư quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng các loại phí này đang được lấy ý kiến. Doanh nghiệp logistics, vận tải thủy nội địa nên tham gia góp ý để chính sách sát với thực tế.

Chính sách môi trường và pháp lý doanh nghiệp

Xu hướng quản lý chặt chẽ về môi trường và minh bạch hóa hoạt động doanh nghiệp tiếp tục được củng cố.

• Giấy phép môi trường: Cần nắm rõ các trường hợp phải làm hồ sơ cấp giấy phép môi trường khi mở rộng sản xuất, tránh vi phạm pháp luật.
• Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp & Đánh giá DNNN: Các quy định mới về quản lý, đầu tư vốn nhà nước và việc đánh giá, xếp loại doanh nghiệp nhà nước theo 5 chỉ tiêu cho thấy sự siết chặt trong quản trị, đòi hỏi sự minh bạch và hiệu quả cao hơn.

Lời khuyên thực tế để doanh nghiệp chủ động nắm bắt chính sách

Giữa một “rừng” thông tin chính sách, việc chắt lọc và áp dụng đúng vào mô hình kinh doanh của mình là thách thức không nhỏ. Dưới đây là một số bí quyết từ góc nhìn của một người làm tư vấn lâu năm:

• Xác định kênh thông tin chính thống: Hãy coi Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) và các cổng thông tin của Bộ, ngành liên quan (Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Tư pháp…) là nguồn tin cậy số một. Tránh dựa vào tin đồn hoặc thông tin từ các nguồn không được kiểm chứng.
• Phân loại và ưu tiên: Không phải chính sách nào cũng ảnh hưởng đến bạn. Hãy lập một bộ lọc: chính sách về thuế, lao động, ngành nghề kinh doanh, môi trường… là những ưu tiên hàng đầu cần cập nhật thường xuyên.
• Tham vấn ý kiến chuyên gia: Đối với những chính sách phức tạp, có tác động lớn, đừng ngần ngại tìm kiếm ý kiến tư vấn từ các chuyên gia pháp lý, kế toán, thuế. Một khoản chi cho tư vấn chuyên nghiệp có thể giúp bạn tiết kiệm gấp nhiều lần từ việc tránh được sai sót hoặc tận dụng ưu đãi.
• Tích cực tham gia góp ý dự thảo: Khi các dự thảo luật, nghị định được đưa ra lấy ý kiến, đây là cơ hội quý giá để doanh nghiệp đóng góp tiếng nói, phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn. Tiếng nói tập thể từ các hiệp hội doanh nghiệp thường có trọng lượng lớn.
• Đào tạo nội bộ: Đảm bảo rằng bộ phận kế toán, nhân sự, pháp chế trong doanh nghiệp của bạn được đào tạo, cập nhật kiến thức thường xuyên. Họ chính là những người trực tiếp áp dụng chính sách vào hoạt động hàng ngày.

Một doanh nghiệp hoạt động minh bạch, tuân thủ pháp luật không chỉ nhận được sự tin tưởng từ cơ quan nhà nước mà còn tạo dựng uy tín vững chắc với đối tác và khách hàng. Đó chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Hành trình đồng hành cùng chính sách – Không chỉ là tuân thủ

Cuối cùng, tôi muốn nhắn nhủ rằng, việc theo dõi và thấu hiểu chính sách không nên chỉ dừng lại ở việc “tuân thủ cho xong”. Hãy xem đó là một phần của chiến lược kinh doanh thông minh. Mỗi thay đổi chính sách đều ẩn chứa những tín hiệu về định hướng phát triển của đất nước, về những ngành nghề được ưu tiên, về những cơ chế đặc thù có thể mang lại lợi thế cạnh tranh. Doanh nghiệp nào “đọc” được những tín hiệu đó sớm, chủ động điều chỉnh mô hình và chiến lược, doanh nghiệp đó sẽ đi trước một bước.

Hành trình kinh doanh chưa bao giờ là dễ dàng, đặc biệt trong một môi trường biến động không ngừng. Nhưng chính sự chủ động, linh hoạt và tinh thần học hỏi sẽ là la bàn dẫn lối cho sự thành công. Hãy coi những thay đổi chính sách không phải là rào cản, mà là những cột mốc đánh dấu sự phát triển, đòi hỏi chúng ta phải hoàn thiện và trưởng thành hơn mỗi ngày.

Để luôn cập nhật những thông tin chính sách mới nhất được phân tích và giải thích một cách dễ hiểu, thực tế, bạn có thể theo dõi các kênh thông tin chuyên sâu từ các chuyên gia. Một trong những nguồn tham khảo hữu ích là website và fanpage của ConsultX, nơi thường xuyên chia sẻ các bài viết tư vấn giá trị về tài chính, kế toán và thuế, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ dàng hơn trong hành trình tuân thủ và phát triển.

Nguồn tham khảo chính: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) – Các văn bản: Nghị định 374/2025/NĐ-CP, Thông báo 8/TB-VPCP, Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP, và các dự thảo đang lấy ý kiến công chúng.