Chính sách thuế mới cho hộ kinh doanh từ 2025-2026

Chuyển đổi số và cải cách hành chính đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cũng không nằm ngoài xu thế đó. Nếu bạn đang điều hành một cửa hàng nhỏ, một xưởng sản xuất gia đình, hay kinh doanh online, chắc hẳn bạn đã nghe nhiều về những thay đổi sắp tới. Thay vì lo lắng, hãy xem đây là cơ hội để chúng ta chuyên nghiệp hóa hoạt động, minh bạch hóa tài chính và phát triển bền vững trong một môi trường pháp lý ngày càng rõ ràng, hỗ trợ.

Năm 2025 – 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng với hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước khi hệ thống quản lý thuế chính thức chuyển đổi, xóa bỏ thuế khoán và áp dụng các quy định mới, minh bạch hơn. Hiểu rõ và chuẩn bị sẵn sàng ngay từ bây giờ chính là chìa khóa để bạn kinh doanh thuận lợi, an tâm và tận dụng được những chính sách ưu đãi mới.

Những căn cứ pháp lý mới nhất mà mọi hộ kinh doanh cần biết

Hai văn bản pháp lý then chốt đang định hình lại toàn bộ cách thức kê khai, nộp thuế của hộ kinh doanh chính là:

• Quyết định 3389/QĐ-BTC (ban hành ngày 06/10/2025): Đây được xem như “kim chỉ nam” cho lộ trình chuyển đổi. Quyết định này phê duyệt Đề án chuyển đổi mô hình và phương án quản lý thuế, chính thức khép lại thời kỳ thuế khoán ấn định và mở ra một giai đoạn mới với các phương pháp tính thuế linh hoạt, phù hợp theo quy mô.
• Luật Thuế Thu nhập cá nhân (sửa đổi) (thông qua ngày 10/12/2025): Điểm đáng chú ý nhất với cộng đồng kinh doanh nhỏ lẻ chính là việc nâng mức doanh thu được miễn thuế từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Đây là một chính sách hỗ trợ rất thiết thực, giảm gánh nặng thuế cho các hộ kinh doanh siêu nhỏ, mới khởi nghiệp, tạo điều kiện để họ tích lũy vốn và phát triển.

Sự thay đổi này không đơn thuần là yêu cầu tuân thủ, mà là một bước tiến lớn trong việc xây dựng hệ sinh thái kinh doanh minh bạch, công bằng. Khi mọi giao dịch được ghi nhận rõ ràng, chính bạn sẽ có cơ sở vững chắc để tiếp cận vốn vay ngân hàng, mở rộng quy mô và xây dựng thương hiệu đáng tin cậy.

Phân nhóm hộ kinh doanh theo doanh thu: Chìa khóa để xác định nghĩa vụ thuế

Thay vì áp dụng chung một phương pháp, hộ kinh doanh giờ đây sẽ được phân thành 3 nhóm dựa trên tổng doanh thu năm. Việc này giúp xác định chính xác phương pháp tính thuế, chế độ kê khai và các nghĩa vụ kèm theo. Hiểu mình thuộc nhóm nào là bước đầu tiên và quan trọng nhất.

• Nhóm 1: Doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm.
• Nhóm 2: Doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm.
• Nhóm 3: Doanh thu > 3 tỷ đồng/năm.

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết các nghĩa vụ chính của từng nhóm, giúp bạn có cái nhìn tổng quan và dễ dàng đối chiếu:

Bảng tổng hợp chính sách thuế và quản lý theo nhóm doanh thu

(Lưu ý: Các tỷ lệ % cụ thể tính thuế sẽ được quy định chi tiết trong thông tư hướng dẫn, dựa trên nhóm ngành nghề kinh doanh)

Phân tích sâu và lời khuyên thực tế cho từng nhóm

Dành cho nhóm 1 (Doanh thu ≤ 500 triệu/năm)

Đây là nhóm được hưởng ưu đãi lớn nhất: miễn hoàn toàn thuế GTGT và thuế TNCN. Tuy nhiên, “miễn thuế” không đồng nghĩa với “không phải quản lý”. Bạn vẫn có nghĩa vụ:

• Kê khai doanh thu 1 lần/năm: Hãy tập thói quen ghi chép doanh thu đều đặn để cuối năm kê khai chính xác.
• Mở tài khoản ngân hàng kinh doanh riêng: Việc tách bạch tài chính cá nhân và kinh doanh là thói quen tốt, giúp bạn dễ dàng theo dõi dòng tiền và chứng minh doanh thu nếu cần.
• Khuyến khích dùng hóa đơn điện tử: Dù không bắt buộc, việc xuất hóa đơn cho khách hàng sẽ nâng cao uy tín, tạo niềm tin và là cơ sở để bạn theo dõi công nợ, doanh thu cực kỳ hiệu quả.

Mẹo nhỏ: Ngay cả khi doanh thu dưới 500 triệu, bạn vẫn nên tập làm quen với phần mềm kế toán đơn giản hoặc các ứng dụng quản lý bán hàng miễn phí. Điều này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho bạn khi doanh thu tăng trưởng và chuyển sang nhóm 2.

Dành cho nhóm 2 (Doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỷ/năm)

Nhóm này cần sự chủ động cao hơn. Điểm linh hoạt quan trọng là bạn được lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN.

• Lựa chọn 1 (Tính theo thu nhập thực tế): Phù hợp nếu bạn có hệ thống chứng từ chi phí rõ ràng (hóa đơn mua nguyên vật liệu, tiền thuê mặt bằng, điện nước, lương nhân viên…). Phương pháp này có thể giúp tiết kiệm thuế nếu chi phí hợp lý của bạn cao.
• Lựa chọn 2 (Tính theo tỷ lệ % trên doanh thu): Phù hợp nếu bạn kinh doanh nhỏ lẻ, khó lưu giữ đầy đủ chứng từ chi phí. Cách này đơn giản, dễ tính nhưng có thể dẫn đến số thuế phải nộp cao hơn nếu tỷ lệ lãi thực tế của bạn thấp.

Lời khuyên: Hãy thử làm bài toán so sánh nhỏ. Ước tính tổng chi phí hợp lý một năm của bạn. Nếu (Doanh thu – Chi phí) x 15% < Doanh thu x Tỷ lệ % ngành nghề, thì bạn nên chọn phương pháp tính theo thu nhập. Ngược lại, nếu khó chứng minh chi phí, hãy chọn tính theo doanh thu cho đơn giản.

Ngoài ra, hãy đặc biệt lưu ý nghĩa vụ về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nếu doanh thu >1 tỷ và bán lẻ trực tiếp. Hãy tìm hiểu và đầu tư các phần mềm bán hàng tích hợp này sớm.

Dành cho nhóm 3 (Doanh thu > 3 tỷ/năm)

Ở nhóm này, mô hình quản lý đã tiệm cận với doanh nghiệp nhỏ. Yêu cầu về sổ sách kế toán đầy đủ, hóa đơn điện tử bắt buộc và kê khai thuế thường xuyên (tháng/quý) là cần thiết để đảm bảo sự minh bạch.

• Ưu điểm lớn: Hộ kinh doanh nhóm 3 được khấu trừ thuế GTGT đầu vào ngay từ kỳ đầu tiên áp dụng. Điều này có nghĩa bạn sẽ được trừ số thuế GTGT đã trả khi mua hàng hóa, dịch vụ vào số thuế GTGT phải nộp, giúp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế.
• Cơ hội chuyển đổi: Nếu doanh thu vượt ngưỡng 3 tỷ trong 2 năm liên tục, hộ kinh doanh nhóm 2 sẽ phải chuyển lên áp dụng chế độ như nhóm 3. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy quy mô của bạn đang phát triển.

Kinh doanh online và qua các sàn thương mại điện tử: Cần lưu ý gì?

Với sự bùng nổ của kinh doanh trực tuyến, quy định mới cũng có những điều khoản riêng, chủ yếu xoay quanh vai trò của sàn giao dịch:

• Nếu sàn có chức năng thanh toán (như Shopee, Lazada, Tiki…): Sàn sẽ khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế