Chính sách thuế mới cho hộ kinh doanh từ 2025 – 2026

Trong hành trình khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp, việc nắm bắt kịp thời những thay đổi về chính sách thuế không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là chìa khóa để bạn vận hành kinh doanh minh bạch, hiệu quả và bền vững. Năm 2025 – 2026 đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế cá thể, hộ kinh doanh, với những điều chỉnh mang tính nền tảng. Hiểu rõ và chuẩn bị ứng phó ngay từ bây giờ chính là cách bạn chủ động bảo vệ thành quả lao động của mình và tạo đà tăng trưởng vững chắc.

Căn cứ pháp lý quan trọng: Bước ngoặt trong quản lý thuế hộ kinh doanh

Hai văn bản pháp lý then chốt vừa được ban hành đã mở ra một giai đoạn mới, thay đổi toàn diện cách thức quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Việc nắm vững các căn cứ này sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan và định hướng đúng đắn cho hoạt động của mình.

Quyết định 3389/QĐ-BTC: Lộ trình chuyển đổi từ thuế khoán

Ngày 06/10/2025, Bộ Tài chính chính thức ban hành Quyết định số 3389/QĐ-BTC, phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương án quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”. Đây có thể coi là “tấm bản đồ” chỉ đường cho giai đoạn chuyển đổi sắp tới, hướng tới một mô hình quản lý thuế minh bạch, công bằng và hiện đại hơn, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế số.

Quyết định 3389 không đơn thuần là một thay đổi về thuế suất hay cách tính, mà là một sự chuyển đổi tư duy quản lý. Mục tiêu lớn nhất là xây dựng một hành lang pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh phát triển lành mạnh, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế.

Luật Thuế Thu nhập cá nhân (sửa đổi) và điều chỉnh trong Luật Quản lý thuế

Tiếp nối đó, ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế Thu nhập cá nhân (sửa đổi) cùng nhiều nội dung điều chỉnh trong Luật Quản lý thuế. Một trong những điểm được cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh đón nhận tích cực nhất chính là việc nâng mức doanh thu được miễn thuế TNCN từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Đây là chính sách hỗ trợ thiết thực, giảm gánh nặng thuế cho những hộ kinh doanh quy mô rất nhỏ, mới bắt đầu hoặc kinh doanh ở địa bàn khó khăn.

Phân nhóm hộ kinh doanh theo doanh thu: Chìa khóa để xác định nghĩa vụ thuế

Thay vì áp dụng chung một chế độ như trước đây, mô hình mới phân loại hộ kinh doanh thành 3 nhóm dựa trên quy mô doanh thu hàng năm. Việc phân nhóm này là cơ sở để xác định phương pháp tính thuế, chế độ kê khai, yêu cầu về hóa đơn, sổ sách và cả trách nhiệm mở tài khoản ngân hàng. Hiểu mình thuộc nhóm nào chính là bước đầu tiên và quan trọng nhất để tuân thủ đúng luật.

• Nhóm 1: Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.
• Nhóm 2: Hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm.
• Nhóm 3: Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.

Bảng tổng hợp chế độ thuế và quản lý theo từng nhóm

Để bạn có cái nhìn trực quan và dễ so sánh, dưới đây là bảng tóm tắt các quy định chính áp dụng cho từng nhóm hộ kinh doanh theo đề xuất của Cục Thuế.

Phân tích sâu và lời khuyên thực tế cho từng nhóm đối tượng

Cho hộ kinh doanh nhóm 1 (Doanh thu ≤ 500 triệu/năm)

Đây là nhóm được hưởng nhiều ưu đãi nhất với việc miễn hoàn toàn thuế GTGT và thuế TNCN. Tuy nhiên, “miễn thuế” không đồng nghĩa với “không phải quản lý”. Bạn vẫn có những nghĩa vụ quan trọng:

• Kê khai doanh thu 1 lần/năm: Hãy ghi chép doanh thu đầy đủ để kê khai chính xác, tránh việc doanh thu thực tế vượt ngưỡng 500 triệu mà không hay biết.
• Mở tài khoản ngân hàng kinh doanh riêng: Việc tách bạch tài chính cá nhân và kinh doanh ngay từ đầu là thói quen tốt, giúp bạn quản lý dòng tiền chuyên nghiệp và là cơ sở nếu sau này doanh thu tăng trưởng.
• Khuyến khích dùng hóa đơn điện tử: Dù không bắt buộc, việc sử dụng hóa đơn điện tử có mã sẽ giúp bạn xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, tạo niềm tin với khách hàng và làm quen với công nghệ số – xu hướng tất yếu.

Lời khuyên: Hãy xem đây là giai đoạn “vàng” để tập thói quen ghi chép sổ sách và tách bạch tài chính. Một cuốn sổ thu chi đơn giản hay một file Excel được cập nhật đều đặn sẽ là nền tảng vững chắc cho bạn khi bước vào nhóm có nghĩa vụ thuế phức tạp hơn.

Cho hộ kinh doanh nhóm 2 (500 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ/năm)

Nhóm này bước vào khu vực có đầy đủ nghĩa vụ thuế. Điểm đáng chú ý nhất là sự linh hoạt trong tính thuế TNCN.

• Lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN: Đây là cơ hội để bạn tối ưu. Nếu bạn có hệ thống lưu giữ chứng từ chi phí hợp lý (hóa đơn mua hàng, hóa đơn dịch vụ, chi phí thuê mặt bằng, lương nhân viên…), hãy chọn phương pháp tính trên thu nhập tính thuế (Doanh thu – Chi phí). Thuế suất 15% trên phần lợi nhuận thường sẽ có lợi hơn so với tỷ lệ % cố định trên doanh thu. Ngược lại, nếu không theo dõi được chi phí, bạn sẽ áp dụng tỷ lệ % trên doanh thu.
• Bắt buộc về hóa đơn điện tử: Nếu doanh thu trên 1 tỷ và có bán lẻ trực tiếp, bạn phải sử dụng máy tính tiền có kết nối hóa đơn điện tử. Hãy lên kế hoạch đầu tư thiết bị này sớm.
• Sổ kế toán đơn giản: Bạn cần thực hiện ghi chép sổ sách theo mẫu quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC. Đừng lo lắng, chế độ kế toán cho hộ kinh doanh được thiết kế khá đơn giản và dễ thực hiện.
• Cảnh báo chuyển nhóm: Nếu doanh thu vượt 3 tỷ trong 2 năm liên tiếp, bạn sẽ tự động chuyển sang chế độ của Nhóm 3. Hãy theo dõi sát sao doanh thu để có sự chuẩn bị về thủ tục và tâm lý.

Cho hộ kinh doanh nhóm 3 (Doanh thu > 3 tỷ/năm)

Ở quy mô này, chế độ quản lý đã tiệm cận với doanh nghiệp. Sự minh bạch và chuyên nghiệp là yêu cầu bắt buộc.

• Thuế suất TNCN phân theo bậc doanh thu: Lưu ý ngưỡng 50 tỷ/năm. Nếu vượt qua ngưỡng này, thuế suất áp dụng sẽ cao hơn (20% so với 17%).
• Quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào: Đây là điểm cực kỳ quan trọng và có lợi. Khi mua hàng hóa, dịch vụ có hóa đơn GTGT (thuế suất 8%, 10%…), bạn được khấu trừ số thuế này. Về bản chất, bạn chỉ phải nộp thuế GTGT trên phần giá trị gia tăng thực tế mà mình tạo ra. Điều này khuyến khích bạn yêu cầu hóa đơn đầy đủ từ nhà cung cấp.
• Chế độ kế toán đầy đủ: Báo cáo tài chính cần được lập một cách bài bản, phản ánh đúng tình hình tài sản, nợ phải trả và kết quả kinh doanh.
• Kê khai thuế thường xuyên: Tần suất có thể là hàng tháng, đòi hỏi sự chính xác và kịp thời.

Quy định đặc thù cho kinh doanh trên sàn thương mại điện tử

Với sự bùng nổ của kinh tế số, quy định mới cũng có những điều khoản riêng, rất thiết thực cho các cá nhân, hộ kinh doanh online.

• Nếu sàn TMDT có chức năng thanh toán (như Shopee, Lazada, Tiki…): Sàn sẽ khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN cho bạn theo một tỷ lệ % nhất định trên doanh thu phát sinh. Điều này giúp bạn giảm bớt thủ tục. Cuối năm, nếu tổng doanh thu cả năm của bạn dưới 500 triệu, bạn sẽ được xem xét hoàn lại số thuế đã nộp thừa