Nghị quyết 57 và cơ hội chuyển đổi số cho doanh nghiệp

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại số, mỗi doanh nghiệp, từ tập đoàn đa quốc gia đến hộ kinh doanh nhỏ lẻ, đều đang đứng trước một cơ hội lịch sử: chuyển mình để bứt phá, hoặc chần chừ và bị bỏ lại phía sau. Bối cảnh cạnh tranh toàn cầu khốc liệt cùng sự phát triển như vũ bão của công nghệ đã khiến những khái niệm như “chuyển đổi số”, “đổi mới sáng tạo” không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu sống còn. Và mới đây, một văn kiện quan trọng cấp cao nhất đã được ban hành, đặt nền móng và mở ra một lộ trình rõ ràng, quyết liệt cho cuộc cách mạng này trên quy mô toàn quốc gia.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) và hộ kinh doanh, việc thấu hiểu tinh thần và nắm bắt kịp thời các chính sách từ văn kiện này không chỉ giúp tận dụng cơ hội, mà còn là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro, tối ưu hóa nguồn lực và định vị vị thế cạnh tranh bền vững. Bài viết này sẽ cùng bạn phân tích những điểm then chốt, từ góc nhìn của một chuyên gia tài chính – kế toán, để biến những chủ trương lớn thành những hành động thiết thực, phù hợp với quy mô và đặc thù của doanh nghiệp bạn.

Nghị quyết 57-NQ/TW: Bản lề cho kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam

Ngày 22/12/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây được xem là một nghị quyết mang tầm chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất trong việc đưa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển bứt phá.

“Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới.” – Trích Nghị quyết 57-NQ/TW.

Nghị quyết thẳng thắn chỉ ra những hạn chế hiện nay: tốc độ chuyển đổi còn chậm, thể chế chưa theo kịp, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, và an ninh an toàn thông tin vẫn là thách thức lớn. Từ đó, một lộ trình với những mục tiêu cụ thể, đầy tham vọng đã được vạch ra, hướng tới năm 2030 và tầm nhìn 2045.

Cơ hội “vàng” dành riêng cho doanh nghiệp: Từ chính sách đến thực tiễn

Điểm đáng chú ý nhất trong Nghị quyết này, từ góc nhìn doanh nghiệp, là việc xác định “người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực, động lực chính”. Điều này cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy quản lý, từ Nhà nước làm chủ đạo sang Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện, còn sân chơi chính thuộc về khu vực tư nhân và cộng đồng doanh nghiệp.

Những chính sách ưu đãi và hỗ trợ cụ thể

Nghị quyết đưa ra hàng loạt cam kết và giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ và chuyển đổi số:

• Ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai: Sẽ có cơ chế ưu đãi đặc biệt cho doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng và sản xuất sản phẩm, dịch vụ công nghệ số. Đây là tín hiệu tích cực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào R&D (Nghiên cứu & Phát triển).
• Cơ chế mua sắm công ưu tiên sản phẩm nội địa: Nhà nước sẽ có chính sách khuyến khích mua sắm công đối với sản phẩm, hàng hóa là kết quả nghiên cứu khoa học của doanh nghiệp trong nước. Đây là một “sân chơi” lớn và ổn định cho các startup công nghệ và doanh nghiệp công nghệ số Việt.
• Chấp nhận rủi ro và thử nghiệm: Một tinh thần rất mới là chấp nhận rủi ro, đầu tư mạo hiểm và có cơ chế thí điểm để doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới dưới sự giám sát của Nhà nước. Quan trọng hơn, sẽ có chính sách miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp thử nghiệm thất bại do nguyên nhân khách quan. Điều này giúp doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm, không còn e ngại thất bại.
• Hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: Nghị quyết nhấn mạnh các chính sách ưu đãi, khuyến khích đặc biệt dành cho SMEs. Điều này là vô cùng thiết thực, bởi SMEs thường gặp khó khăn về vốn và chuyên môn để tự chuyển đổi.
• Phát triển hạ tầng số quốc gia: Việc đầu tư vào hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây hiện đại sẽ tạo nền tảng kỹ thuật vững chắc, giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả cho mọi hoạt động số hóa của doanh nghiệp.

Lộ trình mục tiêu 2030: Bản đồ hành động cho doanh nghiệp

Việc hiểu rõ các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược dài hạn của mình sao cho phù hợp và tận dụng được làn sóng chung.

• Kinh tế số đạt 30% GDP: Đây là một thị trường khổng lồ đang hình thành. Doanh nghiệp cần xác định mô hình kinh doanh số, từ thương mại điện tử, cung cấp dịch vụ số đến số hóa quy trình sản xuất.
• Trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo: Đây vừa là mục tiêu quốc gia, vừa là áp lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần coi đổi mới sáng tạo không chỉ là công nghệ mà còn là đổi mới mô hình kinh doanh, quy trình quản trị, dịch vụ khách hàng.
• Tỷ lệ giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%: Điều này thúc đẩy mạnh mẽ việc áp dụng các giải pháp thanh toán số, ví điện tử, ngân hàng số. Doanh nghiệp cần tích hợp các phương thức thanh toán hiện đại này để đáp ứng nhu cầu khách hàng và tối ưu dòng tiền.
• Dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 đạt trên 80%: Thủ tục hành chính thuế, hải quan, bảo hiểm… sẽ được số hóa toàn diện. Doanh nghiệp cần sẵn sàng năng lực kết nối, sử dụng chữ ký số và quản lý hồ sơ điện tử một cách bài bản.

Góc nhìn tài chính – kế toán: Tối ưu hóa và quản trị rủi ro trong chuyển đổi số

Là một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, kế toán và thuế, tôi muốn chia sẻ một số kinh nghiệm thực tế để doanh nghiệp, đặc biệt là SMEs, có thể bước vào hành trình chuyển đổi một cách vững chắc và hiệu quả.

1. Lập kế hoạch tài chính và huy động vốn thông minh

Chuyển đổi số cần vốn đầu tư. Thay vì cố gắng làm mọi thứ cùng lúc, doanh nghiệp nên:

• Ưu tiên theo nguyên tắc ROI (Tỷ suất hoàn vốn): Bắt đầu từ những hạng mục mang lại giá trị nhanh nhất, như số hóa quy trình bán hàng, marketing online, hoặc phần mềm kế toán – quản trị nội bộ (ERP).
• Tận dụng các nguồn hỗ trợ: Theo dõi sát các chương trình hỗ trợ của Nhà nước, các quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đổi mới sáng tạo được đề cập trong Nghị quyết. Ví dụ: Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược hay các quỹ đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp sáng tạo.
• Xem xét mô hình OPEX thay vì CAPEX: Thay vì bỏ ra một khoản lớn mua phần mềm, server, hãy ưu tiên các mô hình dịch vụ đăng ký theo tháng (SaaS – Software as a Service). Điều này giúp giảm áp lực vốn ban đầu và dễ dàng nâng cấp, thay đổi.

2. Quản trị rủi ro về thuế và pháp lý số

Không gian mạng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Doanh nghiệp cần chủ động:

• Tuân thủ pháp luật về dữ liệu: Nghị quyết nhấn mạnh an ninh, an toàn dữ liệu. Doanh nghiệp cần hiểu rõ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, lưu trữ hóa đơn điện tử, chứng từ kế toán số để tránh vi phạm.
• Bảo mật thông tin tài chính: Đầu tư vào các giải pháp bảo mật, tường lửa, và đào tạo nhân viên về an toàn thông tin. Một sự cố rò rỉ dữ liệu khách hàng hay tài chính có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về uy tín và tài chính.
• Sử dụng chữ ký số chứng thực: Đảm bảo mọi giao dịch điện tử, hợp đồng, báo cáo thuế đều được ký số bởi người có thẩm quyền, có giá trị pháp lý đầy đủ.

3. Số hóa bộ phận kế toán – tài chính trước tiên

Đây thường là bộ phận then chốt và dễ đo lường hiệu quả nhất:

• Phần mềm kế toán điện tử: Giúp tự động hóa việc hạch toán, lập báo cáo, kê khai thuế, tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót.
• Kết nối ngân hàng số (Banking API): Tự động đối chiếu số dư, sao kê, giúp quản lý dòng tiền theo thời gian thực.
• Hóa đơn điện tử: Không chỉ là yêu cầu pháp luật, mà còn giúp tiết kiệm chi phí in ấn, lưu trữ và truy xuất thông tin nhanh chóng.

Mẹo nhỏ: Khi lựa chọn phần mềm, hãy ưu tiên những nền tảng có khả năng tích hợp (API mở) với các hệ thống khác như bán hàng, kho vận, nhân sự. Điều này tạo nên một hệ sinh thái số đồng bộ, tránh tình trạng “số hóa cục bộ” gây lãng phí và phức tạp trong quản lý.

Lời kết: Hành trình bứt phá bắt đầu từ những bước đi vững chắc ngay hôm nay

Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ là một văn bản chính sách, mà đó là lời hiệu triệu cho một cuộc chuyển mình mang tính cách mạng của toàn dân tộc, trong đó doanh nghiệp là những chiến binh tiên phong. Không có doanh nghiệp nào quá nhỏ để bắt đầu, và cũng không có doanh nghiệp nào đủ lớn để được phép chậm trễ.

Hãy xem đây là cơ hội để rà soát lại mô hình kinh doanh, tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng lực cạnh tranh bằng công nghệ. Sự đồng hành của Nhà nước thông qua các cơ chế đặc biệt, ưu đãi cụ thể chính là “ngọn gió thuận” để cánh buồm doanh nghiệp của bạn vươn ra biển lớn. Việc tuân thủ các quy định mới, chủ động nắm bắt thông tin không phải là gánh nặng, mà chính là cách để bạn kinh doanh an toàn, minh bạch và bền vững hơn trong kỷ nguyên số.

Hành trình vạn dặm bắt đầu từ một bước chân. Bước chân đó có thể là việc lựa chọn một phần mềm quản