Cải cách thể chế: Cơ hội vàng cho doanh nghiệp Việt

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động không ngừng, môi trường kinh doanh tại Việt Nam đang chứng kiến những chuyển biến mạnh mẽ. Một trong những yếu tố then chốt tạo nên sức bật và sự ổn định cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hay hộ kinh doanh cá thể, chính là sự minh bạch, hiệu quả và hiện đại hóa trong quản trị nhà nước. Những thay đổi về thể chế, chính sách không chỉ là câu chuyện của các nhà lập pháp, mà còn là yếu tố sống còn ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược phát triển, kế hoạch tài chính và sự tồn vong của từng doanh nghiệp.

Cuộc cách mạng thể chế: Cơ hội vàng cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới

Gần đây, cụm từ “cách mạng về thể chế” được nhắc đến nhiều trong các diễn đàn kinh tế và chính sách. Đây không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là một xu thế tất yếu nhằm tháo gỡ các nút thắt, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, cạnh tranh lành mạnh và bắt kịp với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Việc Học viện Hành chính và Quản trị công tham dự các hội thảo quốc tế lớn như Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ thế giới hay Hội thảo về Quản trị Nhà nước tại Liên bang Nga cho thấy tầm nhìn và quyết tâm học hỏi, tiếp thu những mô hình quản trị tiên tiến nhất trên thế giới.

Sự tham gia này không chỉ mang tính chất giao lưu học thuật, mà còn là tín hiệu rõ ràng về định hướng cải cách mạnh mẽ, hướng tới một nền hành chính “vì dân, vì doanh nghiệp”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Vậy, cuộc cách mạng này mang lại những cơ hội cụ thể gì cho doanh nghiệp của bạn?

• Thủ tục hành chính được đơn giản hóa tối đa: Giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ, từ đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng đến các thủ tục hải quan, thuế.
• Minh bạch hóa chính sách và quy trình: Thông tin về pháp luật, chính sách được công khai rõ ràng, giúp doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
• Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số: Chuyển đổi số trong quản trị nhà nước (Chính phủ số) giúp doanh nghiệp có thể thực hiện mọi giao dịch trực tuyến, nhanh chóng, mọi lúc mọi nơi.
• Bảo vệ quyền lợi và tạo sân chơi bình đẳng: Hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ nhà đầu tư, chống độc quyền và tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho mọi loại hình doanh nghiệp.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: Định hướng chiến lược và những tác động thiết thực đến doanh nghiệp

Các hội nghị quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng diễn ra sôi nổi trên cả nước không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn mang ý nghĩa kinh tế sâu sắc. Nghị quyết này đặt ra những mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn 2045, trong đó doanh nghiệp được xác định là động lực trung tâm của nền kinh tế.

Những trọng tâm doanh nghiệp cần nắm bắt

• Phát triển kinh tế số, xã hội số: Đây là cơ hội lớn để doanh nghiệp chuyển đổi số mô hình kinh doanh, nâng cao năng suất và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới. Các chính sách ưu đãi về công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ được đẩy mạnh.
• Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN: Tiếp tục cải cách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tháo gỡ mọi rào cản để giải phóng mọi nguồn lực cho sản xuất kinh doanh.
• Phát triển bền vững và kinh tế xanh: Các tiêu chuẩn về môi trường, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) sẽ ngày càng được siết chặt. Doanh nghiệp chủ động áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất sạch sẽ không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tạo lợi thế cạnh tranh và thương hiệu.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và doanh nghiệp: Tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy khởi nghiệp.

Việc theo dõi và hiểu rõ các định hướng này giúp doanh nghiệp của bạn “đi đúng đường, đúng hướng”, tận dụng được các nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước và định vị mình trong bức tranh phát triển chung của đất nước.

Quản trị nhà nước thế kỷ XXI: Bài học từ quốc tế và hàm ý cho doanh nghiệp Việt

Tại các diễn đàn quốc tế như Hội thảo ở Học viện Tổng thống Liên bang Nga, chủ đề “Quản trị Nhà nước thế kỷ XXI: Tốc độ và Ý nghĩa” được thảo luận sôi nổi. Hai yếu tố then chốt là “Tốc độ” (tính linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh) và “Ý nghĩa” (sự công bằng, minh bạch và hướng tới con người).

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty FDI thường xuyên làm việc trong môi trường đa quốc gia, việc hiểu được xu hướng quản trị công này là vô cùng quan trọng:

• Chuẩn bị cho một môi trường pháp lý linh hoạt hơn: Các quy định có thể được điều chỉnh nhanh hơn để đáp ứng với thực tiễn kinh doanh mới, như kinh tế chia sẻ, tiền điện tử, AI.
• Đòi hỏi cao hơn về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình: Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị nội bộ chặt chẽ, đạo đức kinh doanh rõ ràng và sẵn sàng công khai thông tin khi cần.
• Hợp tác công-tư (PPP) sẽ là chìa khóa: Nhà nước và doanh nghiệp sẽ cùng nhau giải quyết các thách thức lớn về hạ tầng, môi trường, y tế, giáo dục thông qua các mô hình hợp tác hiệu quả.

Kế hoạch tài chính và quản trị rủi ro trong bối cảnh cải cách thể chế

Mọi thay đổi về thể chế đều đi kèm với cơ hội và thách thức về tài chính. Là một chuyên gia tài chính – kế toán, tôi khuyên doanh nghiệp nên chủ động với những việc sau:

1. Cập nhật và dự báo chính sách thuế

Cải cách thể chế thường bao gồm cải cách thuế. Hãy thường xuyên cập nhật các thông tin về sửa đổi Luật Thuế, các nghị định hướng dẫn. Việc này giúp bạn:Lập kế hoạch thuế tối ưu + Tránh rủi ro phạt chậm nộp/khai sai = Tiết kiệm chi phí và vận hành trơn tru.

2. Tái cấu trúc bộ máy kế toán – hành chính

Khi thủ tục hành chính được số hóa, bộ phận hành chính, kế toán của bạn cần được đào tạo để sử dụng thành thạo các cổng dịch vụ công, hệ thống kê khai thuế điện tử, hóa đơn điện tử… Đầu tư vào phần mềm kế toán tích hợp với hệ thống nhà nước là một hướng đi thông minh.

3. Quản trị rủi ro pháp lý mới

Môi trường mới có thể phát sinh các rủi ro mới, ví dụ: rủi ro về bảo mật dữ liệu khi giao dịch trực tuyến, rủi ro về tranh chấp trong mô hình kinh doanh mới. Hãy rà soát lại các hợp đồng, điều lệ nội bộ và cân nhắc tham vấn ý kiến pháp lý thường xuyên hơn.

4. Tận dụng các ưu đãi và hỗ trợ

Nhà nước thường ban hành các gói hỗ trợ, ưu đãi thuế, tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh. Hãy chủ động tìm hiểu và lập hồ sơ để tiếp cận các nguồn lực này. Đây có thể là nguồn vốn quý giá để bạn tái đầu tư và phát triển.

Một bản kế hoạch tài chính linh hoạt, có tính dự phòng và khả năng thích ứng cao với chính sách mới chính là “tấm khiên” vững chắc nhất cho doanh nghiệp trước mọi biến động.

Lời khuyên thực tế cho từng loại hình doanh nghiệp

Đối với Doanh nghiệp FDI:

• Tăng cường đối thoại với cơ quan quản lý: Chủ động tham gia các diễn đàn đối thoại doanh nghiệp – nhà nước, góp tiếng nói xây dựng chính sách.
• Chuẩn hóa cao độ hệ thống quản trị nội bộ: Đảm bảo mọi hoạt động tuân thủ không chỉ luật Việt Nam mà cả các tiêu chuẩn quốc tế về chống tham nhũng, minh bạch tài chính (như FCPA, UK Bribery Act).
• Đầu tư vào bộ phận nghiên cứu chính sách (Policy Research): Để theo dõi, phân tích và dự báo xu hướng thay đổi thể chế một cách bài bản.

Đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) & Hộ kinh doanh cá thể:

• Ưu tiên số hóa và sử dụng dịch vụ công trực tuyến: Đừng ngại công nghệ. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như kê khai thuế online, nộp báo cáo qua mạng, sử dụng hóa đơn điện tử. Điều này tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại rất lớn.
• Tham gia các hiệp hội ngành nghề: Tiếng nói tập thể sẽ mạnh mẽ hơn. Các hiệp hội cũng thường xuyên tổ chức các buổi phổ biến chính sách mới miễn phí cho hội viên.
• Xây dựng quan hệ với một đơn vị tư vấn tài chính – thuế tin cậy: Thay vì cố gắng tự mò mẫm mọi quy định phức tạp, hãy tìm một đối tác chuyên nghiệp để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời. Đây là khoản đầu tư xứng đáng để bạn tập trung vào kinh doanh cốt lõi.
• Chú trọng đến phát triển bền vững ngay từ đầu: Tuân thủ pháp luật lao động, bảo vệ môi trường không chỉ giúp bạn tránh bị phạt, mà còn xây dựng được hình ảnh thương hiệu đẹp trong mắt người tiêu dùng và đối tác.

Hành trình phát triển của doanh nghiệp luôn song hành với sự phát triển của thể chế và môi trường kinh doanh. Những cải cách mạnh mẽ về quản trị nhà nước hiện nay, được thể hiện qua các hoạt động đối ngoại sôi nổi và các nghị quyết mang tầm chiến lược, mở ra một chương mới đầy hứa hẹn. Thay vì thụ động chờ đợi hoặc lo lắng về sự thay đổi, các doanh nhân, chủ doanh nghiệp hãy chủ động nắm bắt thông tin, trang bị kiến thức và điều chỉnh mô hình quản trị phù hợp. Sự chủ động và tuân thủ không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là lợi thế cạnh tranh bền vững, giúp doanh nghiệp của bạn vững vàng vượt qua sóng gió và bứt phá trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Để luôn cập nhật những phân tích chuyên sâu về chính sách tài chính – kế toán – thuế mới nhất, bạn có thể theo dõi các thông tin và tư vấn giá trị từ đội ngũ chuyên gia tại website ConsultX và Facebook ConsultX